Chi hội Hướng dẫn viên Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh

Bánh trung thu là tên gọi được dùng ở Việt Nam cho loại bánh nướng có nhân ngọt, thường được dùng trong dịp Tết Trung thu. Nhân dịp ngày rằm tháng tám, chúng ta hãy cùng tìm hiểu về các loại bánh trung thu tại Việt Nam cũng như ở mỗi quốc gia với thế giới – bạn sẽ bất ngờ khi biết được những đặc điểm và ý nghĩa riêng đầy thú vị!

Tết Trung Thu là ngày lễ quen thuộc và lớn thứ ba trong năm tại Việt Nam. Vào ngày này, mọi người sẽ tổ chức bày cỗ cúng bàn thờ tổ tiên, đốt đèn lồng, cùng quay quần bên gia đình trò chuyện, uống trà và ăn bánh trung thu.

Nói đến biểu tượng của đêm rằm tháng tám thì người ta lại nghĩ ngay đến món bánh trung thu quen thuộc. Nhưng không phải ai cũng hiểu hết được nguồn gốc và ý nghĩa của bánh trung thu. Hãy theo dõi bài viết sau đây về món bánh truyền thống này.

Một số quốc gia Châu Á chịu ảnh hưởng của văn hoá Trung Quốc và Nho giáo từ xa xưa nên các nước đều đón tết Trung thu vào ngày rằm tháng 8 Âm lịch hàng năm.  Bánh Trung Thu là một món ăn không thể thiếu trong dịp này. Với hình dáng đẹp mắt và hương vị thơm ngon, bánh Trung Thu không chỉ là món quà truyền thống mà còn là biểu tượng của sự sum vầy và hạnh phúc.

Bánh Trung Thu có nhiều loại khác nhau như bánh dẻo, bánh nướng, với nhân đậu xanh, đậu đỏ, thập cẩm… Mỗi loại bánh đều mang một hương vị riêng biệt, nhưng tất cả đều chứa đựng sự ngọt ngào và ý nghĩa của ngày lễ. Mỗi quốc gia châu Á lại có nét đặc trưng riêng trong cách làm bánh, tạo nên hương vị độc đáo.

1. Trung Quốc – Bánh Yuebing

Bánh Trung Thu Trung Quốc được gọi là Yuebing (Nguyệt Bính) – bánh mặt trăng. Bánh Yuebing có thể được coi là phiên bản sơ khai nhất của bánh Trung thu, với hình tròn quen thuộc, được in những chữ Hán mang ý tốt lành lên mặt bánh.

Bánh Nguyệt Bính ở Thượng Hải và vùng Tô Châu lại có vỏ mỏng, trên có rắc mè và nhân làm từ thịt heo. Bánh trung thu trắng fanmao, là một đặc sản trứ danh của Bắc Kinh. Loại bánh đặc biệt này có phần vỏ ngoài giòn, và trắng muốt ngay cả khi được nướng chín. Đây là loại bánh rất được yêu thích, và cũng đã xuất hiện nhiều phiên bản khác nhau, ở các vùng miền trên khắp đất nước Trung Quốc. Bắt đầu xuất hiện từ cuối thời nhà Thanh, tương truyền rằng thái hậu Từ Hy rất thích ăn loại bánh này, và ban đầu bánh chỉ được phục vụ trong cung. Quy trình tuyển chọn nguyên liệu vô cùng phức tạp. nhân bánh được làm từ các loại hạt, quả thơm ngọt, đường phèn,… Chiếc bánh được tạo tác rất tinh tế, lớp vỏ mỏng và khá giòn, khiến không biết bao nhiêu giới sành ăn săn lùng mỗi năm.

Năm nay thị trường Trung Quốc “bắt trend” với bánh trung thu kiểu dáng như hình các nhân vật trong trò chơi điện tử Hắc thần thoại Ngộ Không, mẫu bánh ma thuật giữa thương hiệu Na Tuyết và nhãn hiệu Harry Potter. Có nhiều tiệm bánh bắt tay với các bảo tàng, kết hợp hài hòa giữa yếu tố văn hóa vào trong từng chiếc bánh, như mẫu bánh hình các hiện vật đang trưng bày trong bảo tàng, bánh hình danh họa, ấn triện… Đây đều là yếu tố để thu hút giới trẻ. Nhiều người mua bánh cũng chỉ để thỏa mãn niềm đam mê với nhân vật, còn ăn bánh là phụ.

2. Hồng Kông – Bánh trung thu Lava trứng chảy

Bánh Trung thu truyền thống của Hồng Kông mang đặc trưng chính là bánh nhân hạt sen trứng muối – thể hiện sự tinh tế trong việc lựa chọn nguyên liệu và nguyên tắc chế biến, nấu ăn. Vỏ bánh mỏng, độ dày đều nhau, hai lòng đỏ vàng ươm nằm gọn giữa lớp dầu đỏ mượt. Vị bánh trung thu dẻo mịn, thơm ngon. Ngoài ra còn có các loại bánh trung thu kiểu Hồng Kông phổ biến khác, chẳng hạn như bánh trung thu ngũ vị, thịt mặn và bánh trung thu giăm bông.

Bánh trung thu Lava trứng muối Hồng Kông Lava Custard đến từ thương hiệu Mei-Xin Mooncakes (hay còn được biết đến với tên Maxim). Đây là cái tên làm mưa làm gió trên thị trường Hong Kong trong suốt 19 năm qua. Trong vài năm gần đây, dòng bánh này cũng nhận được rất nhiều sự quan tâm từ khách hàng. Không chỉ mang phong cách độc lạ với nhân trứng muối tan chảy trước mắt khi cắt bánh mà hương vị bánh trung thu Lava Hồng Kông vừa béo, vừa ngậy, lại không quá ngọt – làm say đắm người dùng.

3. Đài Loan – bánh kiểu người Đài

Tại Đài Loan, có rất nhiều cách để phân loại bánh Trung thu: Theo khẩu vị: Ngọt, mặn, mặn ngọt, cay; Theo loại nhân: Ngũ nhân, đậu xanh, đường đen, vừng, thịt nguội; Theo vỏ bánh: vỏ đường, vỏ đường hỗn hợp, vỏ nghìn lớp, vỏ lạnh.

Hiện nay, ba trong số những hương vị phổ biến nhất của bánh trung thu là bánh nhân đậu xanh (綠豆椪 lǜdòu pèng), bánh ngọt mặn với nhân đậu đỏ và lòng đỏ trứng (蛋黃酥 dànhuáng sū) và bánh khoai môn (芋頭酥 yùtou sū). Nổi tiếng nhất là bánh trung thu đậu xanh.

Ngoài ra, bánh trung thu Đài Loan còn có nhiều loại nhân mới lạ như mochi, chà bông, và đậu xanh nhân thịt, mang đến trải nghiệm ẩm thực phong phú.

4. Hàn Quốc – bánh Songpyeon

Ở Hàn Quốc, tết Trung thu được gọi là Chuseok, với ý nghĩa chỉ đêm trăng rằm đẹp nhất vào tháng 8 âm lịch hàng năm. Người dân Hàn Quốc thường được nghỉ 3 ngày để về quê và quây quần cùng gia đình. Đây là dịp lễ lớn thứ 2 sau Tết âm lịch.

Người Hàn Quốc thường ăn bánh Songpyeon trong dịp Trung thu. Vỏ bánh Songpyeon làm từ bột gạo tẻ, đồng thời nhồi bên trong chúng là lớp nhân thơm ngon hòa quyện giữa vị ngậy, béo của nhiều loại hạt xen lẫn chút ngọt ngào tự nhiên của mật ong hoặc nước đường. Do đó, xét tới kết cấu, thành phần chung của bánh Songpyeon dựa trên ngũ cốc – nguồn lương thực trọng tâm lâu đời mà người dân Châu Á cực kì trân quý.

Hình dạng nửa vầng trăng của Songpyeon hay vuông vắn, tròn đầy của bánh trung thu mang ý nghĩa ẩn dụ về điều tốt lành, sung túc.

5. Bánh trung thu Việt Nam

Ở Việt Nam, bánh trung thu thường được chia thành hai loại chính: bánh nướng và bánh dẻo.

• Bánh Nướng: Bánh nướng có hình tròn với vỏ bánh vàng ươm, bên trên thường được khắc các họa tiết tinh xảo. Nhân bánh nướng đa dạng, phổ biến nhất là nhân đậu xanh, đậu đỏ, thập cẩm (hạt dưa, hạt sen, lạp xưởng, mứt bí). Bánh nướng thường có vị ngọt vừa phải, với lớp vỏ giòn và nhân mềm mịn.
• Bánh dẻo: Bánh dẻo có vỏ bánh mềm, thường có màu trắng hoặc các màu sắc khác từ phẩm màu tự nhiên. Nhân bánh dẻo thường là đậu xanh, đậu đỏ, hoặc nhân sữa dừa. Bánh dẻo có vị ngọt thanh và thường được ưa chuộng bởi sự mềm mại của vỏ bánh và sự béo ngậy của nhân.

Bánh trung thu Việt Nam không chỉ là món ăn truyền thống mà còn là món quà ý nghĩa trong dịp Tết Trung Thu, thể hiện tình cảm và sự quan tâm của người tặng. Với những thương hiệu nổi tiếng như: Phương Diêm Thuận, Kinh Đô, Như Lan, Đồng Khánh, …

Dù ở Trung Quốc, Hong Kong, Đài Loan, Hàn Quốc hay Việt Nam, bánh Trung thu đều mang trong mình những giá trị văn hóa và truyền thống sâu sắc. Mỗi chiếc bánh không chỉ là một món ăn ngon mà còn là biểu tượng của sự đoàn viên, hạnh phúc và tình thân. Bạn có kỷ niệm đặc biệt nào với bánh trung thu không?

Rằm tháng 8 Âm lịch năm Giáp Thìn – Năm 2024 chưa được thực sự được trọn vẹn bởi thiên tai đã gây ra nhiều thiệt hại nặng nề cho đồng bào, trong đó, ảnh hưởng đến các gia đình tại miền Bắc. Sẻ chia với đồng bào miền Bắc, cả nước đã có sự chung tay, đoàn kết, góp sức đến người dân các tỉnh, thành phố miền Bắc. Hưởng ứng Lời kêu gọi của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, “tương thân, tương ái”, “lá lành đùm lá rách”; nhiều tỉnh thành trên cả nước đã tổ chức các hoạt động Trung Thu gây quỹ, quyên góp tới đồng bào miền bắc.

Đồng thời, các hoạt động du lịch thiện nguyện vào dịp Trung Thu cũng được khách du lịch, các doanh nghiệp lựa chọn hướng tới, thông qua hoạt động này nhiều em nhỏ đã có được dịp lễ Trung Thu ý nghĩa và trích quỹ quyên góp gửi tới các em thiếu nhi, đồng bào miền Bắc. Trung thu năm 2024, ta được trao và nhận hương vị của chiếc bánh Trung Thu mang đậm “Tình yêu nước”, sẻ chia với đồng bào chịu thiệt hại do bão số 3.